سامانه‌های پدافند هوایی یک ناوشکن می‌توانند علاوه‌بر حفاظت از خود ناو، از شناورهای نزدیک نیز در برابر هواپیماها و موشک‌های کروز مهاجم محافظت کنند. این مأموریتی است که موشک‌های Aster 30 اروپایی و Standard Missile-6 متعلق به نیروی دریایی آمریکا در آن اشتراک دارند. هر دو موشک از شناورها شلیک می‌شوند و برای دفاع از ناوگان‌های دریایی طراحی شده‌اند.

موشک Aster 30 حاصل همکاری فرانسه، ایتالیا و بریتانیاست و اکنون در ناوشکن‌های Type 45 نیروی دریایی بریتانیا به کار گرفته می‌شود.

Standard Missile-6 و Aster 30

نیروی دریایی آمریکا نیز موشک SM-6 را در ناوهای جنگی مجهز به سامانه Aegis مستقر کرده و از آن برای طیف گسترده‌تری از مأموریت‌ها استفاده می‌کند. تفاوت اصلی این دو موشک به نوع اهدافی که برای مقابله با آن‌ها طراحی شده‌اند و نحوه ادغام آن‌ها با سامانه‌های ناو حامل مربوط می‌شود.

هر موشک برای چه مأموریتی طراحی شده است؟

هر دو موشک قابلیت دفاع هوایی منطقه‌ای را فراهم می‌کنند. این بدان معناست که یک ناو مجهز به چنین سامانه‌ای می‌تواند از گروهی از شناورها محافظت کند، حتی اگر برخی از آن‌ها توان پدافند هوایی محدودی داشته باشند.

Aster 30

هواپیماها و موشک‌های کروز از جمله تهدیداتی هستند که Aster 30 و SM-6 برای رهگیری آن‌ها طراحی شده‌اند.

موشک SM-6 همچنین در دفاع در برابر موشک‌های بالستیک در مرحله پایانی پرواز نقش دارد. این قابلیت به معنای رهگیری موشک بالستیک در آخرین مرحله مسیر پرواز، زمانی که به هدف خود نزدیک می‌شود، است.

برخی نسخه‌های Aster 30 نیز توانایی مقابله با موشک‌های بالستیک را دارند. بنابراین، مقایسه این دو موشک به نسخه مورد بررسی بستگی دارد. بااین‌حال، آشکارترین تفاوت آن‌ها در توانایی مقابله با اهداف سطح دریاست.

Standard Missile-6

نیروی دریایی آمریکا از SM-6 برای حمله به اهداف سطحی، از جمله کشتی‌ها، نیز استفاده می‌کند. در مقابل، توسعه Aster 30 عمدتاً بر رهگیری تهدیدات هوایی متمرکز بوده است.

این دو موشک چگونه در سامانه دفاعی ناوهای جنگی قرار می‌گیرند؟

در ناوشکن‌های Type 45 بریتانیا، سه نام به سه بخش متفاوت از تجهیزات اشاره دارند. Sea Viper نام سامانه پدافند هوایی است، Aster 30 موشک رهگیر آن محسوب می‌شود و Sylver پرتابگری است که موشک‌ها را نگهداری و شلیک می‌کند.

SM-6

در سامانه آمریکایی نیز مجموعه‌ای از سامانه رزمی Aegis، موشک SM-6 و پرتابگر عمودی Mk 41 به کار گرفته می‌شود. رادار ناو به شناسایی و ردیابی تهدیدات کمک می‌کند و پرتابگر، موشک‌ها را در سلول‌های جداگانه زیر عرشه نگهداری می‌کند.

این تفاوت زمانی اهمیت پیدا می‌کند که یک نیروی دریایی بخواهد از موشک متفاوتی استفاده کند. در سال ۲۰۲۶، بریتانیا شرکت MBDA را مأمور کرد امکان شلیک موشک Aster 30 از پرتابگر آمریکایی Mk 41 را بررسی کند.

پدافند Aster 30

در حال حاضر، موشک‌های Aster 30 در ناوشکن‌های Type 45 بریتانیا همچنان از پرتابگر Sylver شلیک می‌شوند. اگر این بررسی نشان دهد که ادغام موشک با Mk 41 امکان‌پذیر است، بریتانیا می‌تواند طراحی پرتابگر دیگری را نیز برای ناوهای جنگی آینده خود در نظر بگیرد.

خانواده این دو موشک چگونه در حال تکامل هستند؟

نام Aster 30 چندین نسخه مختلف را شامل می‌شود. نسخه‌های B1 و B1NT نشان‌دهنده تلاش برنامه اروپایی برای گسترش توانایی‌های این موشک در مقابله با موشک‌های بالستیک هستند. این توسعه هم سامانه‌های زمینی و هم سامانه‌های دریایی را در بر می‌گیرد.

فرانسه و ایتالیا در حال توسعه توانایی‌های پیشرفته‌تر دفاع در برابر موشک‌های بالستیک از طریق سامانه زمینی SAMP/T NG هستند. در همین حال، بریتانیا نیز با اجرای برنامه Sea Viper Evolution، توان دفاعی ناوهای جنگی خود را ارتقا می‌دهد.

قابلیت‌هایی که هر نیروی دریایی می‌تواند به کار بگیرد، به نسخه موشک و سامانه‌ای که از آن استفاده می‌کند بستگی دارد.

شلیک سامانه پدافندی SM-6

موشک SM-6 نیز طی مجموعه‌ای از ارتقاهای موسوم به Block تکامل یافته است. نسخه‌های Block I و Block IA بخشی از خانواده موجود این موشک هستند و نیروی دریایی آمریکا در حال توسعه نسخه Block IB برای افزایش برد درگیری با اهداف است.

تاریخچه توسعه این دو برنامه نشان می‌دهد که چگونه دو موشک می‌توانند هدف مشترکی داشته باشند، اما نقش‌های متفاوتی ایفا کنند.

ارتقاهای Aster 30 در اروپا بر گسترش دامنه تهدیدات هوایی و بالستیکی متمرکز بوده که این موشک می‌تواند با آن‌ها مقابله کند.

شلیک سامانه پدافندی Aster 30

در مقابل، SM-6 از یک سلاح دفاع هوایی ناوگانی به موشکی تبدیل شده است که نیروی دریایی آمریکا می‌تواند علاوه‌بر دفاع در برابر موشک‌های بالستیک، از آن برای حمله به کشتی‌ها نیز استفاده کند.