جنگ‌های فضایی آینده چگونه خواهد بود؟ از سنگ‌های هوشمند تا توپ‌های لیزری

یک جنگ فضایی جسورانه می‌تواند در آینده شاهد استفاده غرب از «سنگ‌های هوشمند» در مدار زمین برای نابودی موشک‌های دشمن و شلیک «گلوله‌های غول‌پیکر» از توپ‌های لیزری فضایی باشد. کارشناسان هشدار داده‌اند که آمریکا مجموعه گسترده‌ای از تسلیحات پیشرفته در اختیار دارد که در صورت وقوع یک جنگ بین‌سیاره‌ای هولناک می‌توان از آنها استفاده کرد.

در میان زرادخانه پیشرفته آمریکا، ممکن است توپ‌های لیزری و الکترومغناطیسی و همچنین پرتوهای سوزاننده با برد نامحدود در شرایط بدون جاذبه قرار داشته باشند. همچنین می‌گویند فضاپیماهای پیشرفته‌ای که از بازوهای رباتیک برای انتقال ماهواره‌ها به «مدارهای گورستان» استفاده می‌کنند، می‌توانند از جمله تسلیحات آینده‌نگرانه در اختیار آمریکا محسوب شوند. بریتانیا نیز یک سلاح فضایی جدید و پیشرفته را برای از کار انداختن ماهواره‌های دشمن به کار گرفته. یک سلاح پرتوپایه مستقر روی زمین طی یک سال گذشته برای «بازدارندگی دشمنان بریتانیا» مورد استفاده قرار گرفته که این موضوع را البته یک منبع ارشد دفاعی فاش کرده است.

با این حال، واشنگتن همچنان قدرت اصلی در رقابت فضایی با روسیه و چین به حساب می‌آید، رقابتی که گفته می‌شود می‌تواند در دهه‌های آینده نقش مهمی در جنگ‌ها داشته باشد. تروی مینک، وزیر نیروی هوایی آمریکا، اوایل این ماه در نخستین تأیید رسمی استفاده آمریکا از تسلیحات در فضا، اظهاراتی را مطرح کرد. او گفت:

امروز همچنان اطمینان حاصل می‌کنیم که برای مقابله با تهدیدهای در حال تغییر، هر جا که وجود داشته باشند، آماده هستیم.

به همین دلیل، ایالات متحده اکنون تسلیحات کنترل فضایی مستقر در مدار زمین در اختیار دارد که قادرند از نیروهای مشترک در برابر اقدامات خصمانه دشمنان دفاع کنند.

تروی مینک جزئیات زیادی درباره نوع دقیق تسلیحاتی که قرار است به مدار زمین فرستاده شوند ارائه نکرد.

اما مهندسان تسلیحات فضایی که دهه‌ها روی توسعه ماهواره‌های مهاجم، پرتابه‌های فضایی و سامانه‌های تسلیحاتی مداری مشغول کار بوده‌اند، می‌گویند که به باور آنها چه تجهیزاتی ممکن است به کار گرفته شوند. کارشناسان می‌گویند بخش زیادی از برنامه‌های نیروی هوایی آمریکا احتمالاً بر اساس طرح‌های جنگ ستارگان خواهد بود؛ برنامه‌ای که در دهه ۱۹۸۰ آغاز شد.

رابرت شدر، تحلیلگر سامانه‌های دفاع موشکی فضایی در مؤسسه رند، می‌گوید:

پنتاگون مدت‌هاست در حال توسعه فناوری تسلیحات فضایی بوده که شامل پرتابه‌های برخوردی مجهز به راکت، توپ‌های الکترومغناطیسی، لیزرهای فضایی، پرتوهای ذرات خنثی و لیزرهای ایکس می‌شود.

مؤسسه رند اندیشکده رسمی وزارت دفاع آمریکا است و رابرت شدر نیز پیش‌تر یکی از معماران اصلی «ابتکار دفاع راهبردی» بود که توسط رونالد ریگان، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، آغاز شد. طرح‌های جنگ ستارگان پس از پایان جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی کنار گذاشته شدند.

اما اکنون گزارش‌ها حاکی از آن است که این سامانه‌ها برای مقابله با تهدیدهای جدید روسیه و چین که اخیراً در حال آزمایش تسلیحات فضایی بوده‌اند، دوباره در حال احیا هستند. نیروی فضایی آمریکا پیش‌تر هشدار داد:

روسیه فضا را به‌عنوان عرصه‌ای برای جنگ می‌بیند و معتقد است برتری فضایی در درگیری‌های آینده عاملی تعیین‌کننده خواهد بود.

بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا، روسیه در حال کار روی یک سامانه ضدماهواره‌ای است که با استفاده از یک انفجار هسته‌ای، پالس الکترومغناطیسی ایجاد می‌کند تا مجموعه ماهواره‌ها را از کار بیندازد یا نابود سازد. چین نیز در حال توسعه موشک‌های ضدماهواره‌ای پرتاب‌شونده از زیردریایی و همچنین ماهواره‌های کوچک است که به ماهواره‌های دیگر متصل می‌شوند و می‌توانند با دریافت فرمان آنها را نابود کنند.

پکن اخیراً تمرین‌هایی موسوم به نبرد هوایی مداری انجام داد که طی آن «هواپیماهای فضایی» بدون سرنشین، مجموعه‌هایی از ماهواره‌های Shijian 24-C و ماهواره‌های اطلاعات الکترونیکی Shijian-6 را در مدارهای پایین زمین مستقر کردند. ژنرال مایکل گوتلاین از نیروی فضایی آمریکا می‌گوید:

آنها بارها در اطراف یکدیگر، به داخل و خارج از مسیر یکدیگر مانور دادند.

این موضوع توانایی رو به رشد چین برای ایجاد اختلال در تجهیزات مداری دیگر یا از کار انداختن تجهیزات دشمن را نشان می‌دهد.

یکی دیگر از بخش‌های مهم سامانه دفاع فضایی آمریکا، یک ماهواره بسیار حساس مجهز به حسگرها و تلسکوپ‌هایی است که می‌تواند پرتاب یک موشک بالستیک را از روی زمین شناسایی کند. این سامانه دفاعی با فعال کردن «پرتابه‌های برخوردی مجهز به راکت» در مدار، موشک را زمانی که وارد فضا می‌شود و پیش از رسیدن به مرحله نهایی پرواز، رهگیری می‌کند. رابرت شدر در ادامه می‌گوید:

پرتابه‌های برخوردی مجهز به راکت، بوسترهای موشکی کوچکی هستند که به دور زمین می‌چرخند و هرکدام یک سنگ هوشمند سبک را حمل می‌کنند که با سرعت بسیار بالا به حرکت درمی‌آید.

این موشک‌ها توسط ماهواره‌های مادر در مدارهای بالاتر هدایت می‌شوند، ماهواره‌هایی که اهداف موشک‌های بالستیک مهاجم را تشخیص می‌دهند. آنها سپس هدف را دنبال کرده و سنگ‌های هوشمند را هدایت می‌کنند تا با هدف برخورد کرده و آن را با نیروی حاصل از برخورد از بین ببرند.

پیش‌تر تخمین زده شده بود که برای دفاع مؤثر در برابر یک حمله غافلگیرکننده روسیه، باید بیش از هزار و ۶۰۰ ماهواره مهاجم در مدار قرار داده شود. رابرت شدر می‌گوید نبردهای فضایی که می‌توانند سرنوشت بشریت را تعیین کنند، ممکن است با سرعت‌هایی در حد میلی‌ثانیه رخ دهند.

او اضافه می‌کند ارتش‌ ممکن است مجبور شود از توپ‌های فضایی الکترومغناطیسی مستقر در مدار بهره ببرد، سلاح‌هایی که پرتابه‌های هایپرسونیک را شلیک می‌کنند و سرعت آنها در فضا، به دلیل نبود مانع برای جاذبه، افزایش می‌یابد. از دیگر تسلیحات فضایی که آمریکا ممکن است به‌زودی در مدار قرار دهد، می‌توان به ماهواره‌هایی اشاره کرد که قادر به ایجاد اختلال در ارتباطات دشمن و انجام حملات سایبری هستند. برنامه «سنگ‌ریزه‌های درخشان» نیز ممکن است دوباره احیا شود، برنامه‌ای که در سال ۱۹۹۳ توسط دولت بیل کلینتون لغو شد.

این سامانه دفاع موشکی فضایی، با وجود نام عجیب خود، از ماهواره‌هایی با اسم رمز «سنگ‌ریزه» بهره می‌برد که یک رهگیر برای نابودی اهداف از طریق برخورد را حمل می‌کنند. هر ماهواره به حسگرهای مادون قرمز و سامانه پردازش داخلی مجهز می‌شود که می‌توانند موشک‌های بالستیک قاره‌پیمای دشمن را در مدار شناسایی، ردیابی و با آنها برخورد داشته باشند. پنتاگون همچنین در حال توسعه سامانه‌هایی برای محافظت از ناوگان ماهواره‌های آمریکا در فضا در برابر ماهواره‌های کوچک و تهدیدهای غیرفعال مشابه است که از لیزر و ربات‌ها استفاده می‌کنند.

واکنش‌های نگران‌کننده روسیه و چین به اظهارات تروی مینک نشان‌دهنده نگرانی‌ها درباره تشدید رقابت تسلیحاتی در فضاست،، رقابتی که ممکن است در نهایت آنها را در موقعیتی قرار دهد که توان رقابت با آمریکا را نداشته باشند. در همین راستا، چین از آمریکا خواست «گسترش نظامی‌سازی در فضای بیرونی را متوقف کند». وزارت خارجه چین در نشست خبری سه‌شنبه گذشته اعلام کرد:

پکن با هرگونه تلاش برای تسلیحاتی کردن فضا و تبدیل آن به منطقه جنگی مخالف است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز به خبرنگاران می‌گوید:

ما معتقدیم فضا باید عاری از هرگونه سلاح باشد. ما روی همراهی گسترده بین‌المللی برای ادامه تلاش‌ها در جهت غیرنظامی‌سازی کامل فضا حساب می‌کنیم.