سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران با انتشار تصاویری اعلام کرد که یک شناور زیرسطحی (زهپاد) آمریکایی را در تنگه هرمز به کنترل خود درآورده است، ادعایی که سنتکام نیز آن را تایید کرد.

تصاویری که صداوسیما منتشر کرده، یک پهپاد نیمه غوطه‌ور را نشان می‌دهد که شباهت زیادی به زیردریایی بدون سرنشین Dive-LD ساخت شرکت آمریکایی Anduril دارد. علاوه بر شکل کلی، جزئیات کوچک متعددی مانند حفره‌های عبور آب، اتصالات بدنه و دکل کوچک شفاف در قسمت جلویی نیز با طراحی این سامانه مطابقت دارند.

Dive-LD می‌تواند برای مأموریت‌های اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی (ISR) یا عملیات مقابله با مین‌های دریایی (MCM) استفاده شده و از نظر تئوری امکان دارد که به تجهیزات تسلیحاتی مجهز شود.

شناور زیرسطحی Dive-LD چگونه به دست ایران افتاد؟

این زیردریایی خودران با جابه‌جایی بالا (AUV) حدود ۵.۸ متر طول، حدود ۱.۲ متر قطر و نزدیک به ۳ تن وزن دارد. این سامانه برای مأموریت‌های طولانی چندروزه طراحی شده است. شرکت Anduril اعلام کرده که این وسیله دارای «رابط‌های باز گسترده و محفظه‌های بزرگ برای حمل محموله» است و «استفاده از ساخت افزایشی امکان یکپارچه‌سازی سریع انواع حسگرها و تجهیزات عملیاتی را برای مأموریت‌های دفاعی و تجاری سفارشی فراهم می‌کند.»

با توجه به تصویر موجود، در حال حاضر مشخص نیست چه نوع محموله‌ای روی این پهپاد نصب شده است.

Dive-LD در نیروی دریایی آمریکا در خدمت است؛ به‌طور مشخص در گروه نخست وسایل نقلیه زیردریایی بدون سرنشین (UUVGRU 1) و اسکادران سوم وسایل نقلیه زیرسطحی (UUVRON 3) استفاده می‌شود، اما اطلاعات کمی درباره آن منتشر شده است.

Anduril همچنین در حال تأمین طراحی بزرگ‌تر Dive-XL برای نیروی دریایی آمریکا است؛ سامانه‌ای که شباهت‌هایی با طراحی Ghost Shark متعلق به نیروی دریایی استرالیا دارد.

هیچ مقام رسمی آمریکایی نوع دقیق UUV موردنظر یا اینکه ایران آن را بازیابی کرده باشد را تأیید یا رد نکرده و تنها به نقص فنی این شناور اشاره شده. همچنین تاکنون سنتکام در مورد ماهیت نقص فنی آن توضیحی ارائه نکرده است.

سخنگوی Anduril در بیانیه‌ای در این باره گفت:


Dive-LD یک سامانه خودران قابل‌فدا شدن است؛ به این معنا که از ابتدا برای فعالیت در محیط‌های خطرناک طراحی شده، جایی که احتمال از دست رفتن وسیله وجود دارد. هدف آن این است که نیروهای نظامی را از خطرناک‌ترین بخش‌های مأموریت‌های زیرسطحی دور نگه دارد.

این وسیله پیش از این نیز در عملیات‌های چندماهه و با بیش از هزاران ساعت فعالیت در منطقه سنتکام ارزش قابل‌توجهی ایجاد کرده بود.


شناور زیرسطحی Dive-LD چه ویژگی‌هایی دارد؟

Dive-LD که در دسته زیردریایی‌های بدون سرنشین بزرگ (UUV) قرار می‌گیرد، حدود ۵.۸ متر طول، نزدیک به ۱.۲ متر قطر و وزنی نزدیک به ۳ تن دارد. طراحی آن شامل بدنه خارجی چاپ سه‌بعدی است، اما گفته می‌شود توانایی شیرجه تا عمق حدود ۶,۰۰۰ متر را دارد. قیمت هر فروند از این زیردریایی بدون سرنشین ۲.۵ میلیون دلار اعلام شده است.

این زیردریایی خودمختار بسته به پیکربندی دقیق خود می‌توانند حدود ۱۰ روز در دریا باقی بمانند و با سطح بالایی از خودمختاری فعالیت کنند.

Dive-LD ابتدا توسط شرکت آمریکایی Dive Technologies توسعه داده شد؛ شرکتی که در سال ۲۰۱۸ تأسیس و سپس در سال ۲۰۲۲ توسط Anduril خریداری شد.

Anduril در آوریل ۲۰۲۵ اعلام کرد نخستین Dive-LD را به گروه نخست وسایل نقلیه زیردریایی بدون سرنشین نیروی دریایی آمریکا (UUVGRU-1) تحویل داده است. نیروی دریایی آمریکا نیز پنج ماه قبل‌تر تصویری از کارکنانی که در حال آموزش با یکی از این سامانه‌ها بودند منتشر کرده بود.

مشخص نیست در حال حاضر چه تعداد Dive-LD در خدمت نیروی دریایی آمریکا قرار دارد.

Dive-LD از طراحی بسیار ماژولاری برخوردار است. وب‌سایت Anduril اعلام کرده که این زهپاد می‌تواند برای مأموریت‌های نظامی مختلفی پیکربندی شود؛ از جمله آماده‌سازی اطلاعاتی محیط عملیات (IPOE)، اطلاعات، نظارت و شناسایی عمومی (ISR)، جنگ مین و همچنین قرار دادن دقیق تجهیزات در زیر آب.

IPOE به جمع‌آوری انواع اطلاعات درباره یک منطقه مشخص به‌عنوان بخشی از برنامه‌ریزی عملیات‌های آینده اشاره دارد.

همان‌طور که اشاره شد، مقام‌های آمریکایی پیش‌تر مدعی شده بودند که این شناورها در عملیات پاکسازی مین در اطراف تنگه هرمز مورد استفاده قرار گرفته‌اند. به‌طور کلی، سامانه‌های زیرآبی بدون سرنشین راهی برای یافتن و ثبت موقعیت مین‌های دریایی با استفاده از سونار، دوربین و دیگر حسگرها فراهم می‌کنند و در عین حال نیروهای خودی را از تهدیدهای احتمالی دور نگه می‌دارند.

پس از شناسایی مین‌ها، بسته به نوع آن‌ها، روش‌های مختلفی برای خنثی‌سازی به کار گرفته می‌شود.

عملیات مین‌روبی حتی در محیط‌های کم‌خطر نیز زمان‌بر و خطرناک است؛ چه رسد به شرایطی که این عملیات زیر تهدید حمله دشمن انجام شود.